Rekening-courant DGA en BV — Regels, Risico's & Automatisch Bijhouden

De rekening-courant (RC) tussen DGA en BV is een lopende schuld- en vorderingsverhouding. Elke keer dat je als DGA een privé-uitgave betaalt met de zakelijke bankpas, of wanneer de BV een privérekening voor jou voldoet, wordt het bedrag bijgeschreven op de rekening-courant. Andersom: als je privégeld in de BV stort of zakelijke kosten voorschiet, daalt het RC-saldo.

De rekening-courant functioneert als een interne bankrekening tussen jou en je BV. Het verschil met een reguliere lening: bij een RC is er geen vast aflossingsschema, geen einddatum en vaak een variabele stand. Dat maakt het flexibel, maar ook gevaarlijk — want de Belastingdienst kijkt er kritisch naar.

Belangrijk: de BV is een zelfstandige rechtspersoon. Ook al ben je als DGA de enige aandeelhouder, jij en de BV zijn juridisch twee verschillende partijen. Geld dat je uit de BV haalt zonder dat het salaris of dividend is, is een lening van de BV aan jou — en die lening moet aan zakelijke voorwaarden voldoen.

In de praktijk heeft bijna elke DGA een rekening-courant met de BV. Het probleem is dat veel DGA's het saldo niet actief bijhouden, geen rente berekenen en geen schriftelijke overeenkomst hebben. Dat levert bij een belastingcontrole of bij toepassing van de Wet excessief lenen directe problemen op.

Sinds 2023 geldt de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap. Deze wet stelt een harde grens aan hoeveel je als DGA mag lenen van je eigen BV. Het maximale schuldbedrag is €500.000 (peildatum 31 december). Alles daarboven wordt fiscaal behandeld als regulier inkomen in Box 2 en belast tegen 24,5% (tot €67.000) of 33% (daarboven).

Concreet: heb je op 31 december een RC-schuld van €650.000, dan wordt €150.000 aangemerkt als fictief regulier voordeel in Box 2. Daarover betaal je direct inkomstenbelasting, zonder dat je het geld daadwerkelijk als dividend hebt ontvangen. Dat kan oplopen tot €49.500 extra belasting.

Wat telt mee? - Alle schulden aan de BV (RC-schuld, leningen, nog niet betaalde facturen) - Schulden aan verbonden vennootschappen (holding, zuster-BV's) - Schulden van je fiscale partner

Wat telt niet mee? - Eigenwoningschulden (hypotheek via de BV) — mits de lening voldoet aan de voorwaarden voor Box 1-aftrek, er een recht van hypotheek is gevestigd, en de lening in maximaal 30 jaar volledig wordt afgelost

Peildatum: 31 december van elk jaar. De Belastingdienst kijkt naar de stand op die datum, niet naar het gemiddelde. Het heeft dus geen zin om eind december snel af te lossen en in januari weer op te nemen — de Belastingdienst kan door zulke constructies heen kijken.

FINEO bewaakt je RC-saldo doorlopend. Zodra het saldo boven €400.000 komt, ontvang je een waarschuwing zodat je kunt bijsturen voordat de peildatum verstrijkt.

De Belastingdienst eist dat de rente op een rekening-courant marktconform is. Dat betekent: het rentetarief moet vergelijkbaar zijn met wat een onafhankelijke derde zou berekenen voor een vergelijkbare lening. De exacte hoogte hangt af van de omvang van de schuld, de looptijd, de zekerheden en de marktrente.

In de praktijk hanteren de meeste adviseurs een rente van 4% tot 6% voor RC-schulden in 2026, afhankelijk van de omstandigheden. De Belastingdienst accepteert doorgaans een rente die aansluit bij het gemiddelde tarief voor persoonlijke leningen bij Nederlandse banken.

Waarom is de rente belangrijk? - De rente is voor de BV een opbrengst (belast met VPB) - De rente is voor jou als DGA een kostenpost (niet aftrekbaar in Box 1, tenzij de lening kwalificeert als eigenwoningschuld) - Bereken je geen rente, dan kan de Belastingdienst een fictieve rente bijboeken en de BV alsnog VPB laten betalen over de niet-ontvangen rente

Wanneer mag je geen rente berekenen? Bij zeer kleine RC-saldo's (indicatief onder €17.500) wordt in de praktijk soms geen rente berekend. Dit is geen wettelijke uitzondering — de Belastingdienst kan ook bij kleine bedragen rente corrigeren. Maar het risico is beperkt en de bedragen zijn te gering om er een geschil over te voeren.

Schriftelijke overeenkomst Leg de RC-verhouding vast in een rekening-courant overeenkomst. Daarin staan minimaal: de maximale hoogte van de schuld, het rentepercentage, de rentevervaldatum en eventuele aflossingsafspraken. Zonder schriftelijke overeenkomst kan de Belastingdienst de gehele RC-schuld herkwalificeren als uitdeling (dividend), met alle fiscale gevolgen van dien.

FINEO berekent de RC-rente automatisch per kwartaal en boekt deze als opbrengst voor de BV. Aan het eind van het jaar genereert FINEO een rente-overzicht dat je als bijlage bij de jaarrekening kunt voegen.

Dit is het grootste risico van een ongecontroleerde rekening-courant: de Belastingdienst kan de schuld geheel of gedeeltelijk herkwalificeren als een verkapte winstuitkering (dividend). In dat geval betaal je alsnog Box 2-belasting (24,5% of 33%) plus een vergrijpboete van 25% tot 100%.

De Belastingdienst kijkt naar de volgende criteria:

1. Aflossingscapaciteit Kun je de schuld realistisch terugbetalen? Als je RC-schuld €300.000 bedraagt en je DGA-salaris €58.000 is, dan is het onwaarschijnlijk dat je de schuld ooit aflost uit je reguliere inkomen. De Belastingdienst kan dan concluderen dat er nooit een reële intentie tot terugbetaling is geweest.

2. Onderbouwing Is er een schriftelijke overeenkomst? Wordt er rente berekend en betaald? Zijn er zekerheden gesteld? Hoe minder onderbouwing, hoe groter het risico op herkwalificatie.

3. Patroon Stijgt de RC-schuld jaar na jaar zonder dat er wordt afgelost? Dan concludeert de inspecteur dat er sprake is van een structurele onttrekking, niet van een tijdelijke lening.

4. Besteding Waarvoor is het geld gebruikt? Een RC-opname voor een privé-investering die aantoonbaar rendement oplevert (en daarmee afloscapaciteit) is makkelijker te verdedigen dan consumptieve uitgaven.

De jurisprudentie op dit gebied is omvangrijk. De rode lijn: als er geen reële kans op terugbetaling is, is het geen lening maar een uitdeling. Het maakt niet uit hoe jij het noemt.

FINEO bewaakt al deze criteria automatisch. Je ziet op elk moment je RC-saldo, de lopende rente, het aflossingsverloop en een inschatting van je aflossingscapaciteit op basis van je cashflow. Zo voorkom je dat je ongemerkt in de gevarenzone belandt.

Het correct bijhouden van de rekening-courant is een van de meest onderschatte administratieve verplichtingen voor DGA's. Dit moet je minimaal doen:

1. Elke mutatie vastleggen Elke transactie tussen jou en de BV moet worden geboekt op de RC-rekening in je grootboek. Betaal je een privé-aankoop met de zakelijke pas? Boek het als RC-vordering op de DGA. Schiet je zakelijke kosten voor vanaf je privérekening? Boek het als RC-schuld van de BV aan jou.

In de praktijk gaat dit mis doordat transacties niet herkend worden als RC-mutaties. Een tankbeurt op zondag, een privé-abonnement dat per ongeluk via de zakelijke rekening loopt, een restaurantbon die zowel zakelijk als privé is — het zijn allemaal RC-boekingen.

2. Per kwartaal een RC-overzicht opstellen Maak minimaal elk kwartaal een overzicht van de RC-stand: beginsaldo, alle mutaties, eindsaldo. Dit is geen wettelijke verplichting, maar het voorkomt dat je aan het eind van het jaar voor verrassingen staat.

3. Jaarlijks rente berekenen en boeken Bereken de rente over het gemiddelde RC-saldo van het jaar (of over het hoogste saldo, afhankelijk van je overeenkomst) en boek de rente als opbrengst in de BV.

4. RC-saldo opnemen in de jaarrekening De RC-vordering op de DGA moet als afzonderlijke post worden opgenomen op de balans van de BV. Bij een micro-BV mag je de balans verkorten, maar de RC-positie moet altijd zichtbaar zijn.

5. Jaarlijks toetsen aan de Wet excessief lenen Controleer op 31 december of je totale schuld aan de BV('s) onder €500.000 blijft. Zo niet: plan tijdig een dividenduitkering of aflossing om de grens niet te overschrijden.

FINEO automatiseert al deze stappen. Finn herkent RC-transacties bij het categoriseren van bankmutaties en boekt ze automatisch op de juiste grootboekrekening. Het RC-dashboard toont je actuele stand, de lopende rente en een waarschuwing als je richting de €500.000-grens beweegt.

Na het verwerken van duizenden BV-administraties zien we steeds dezelfde RC-fouten. De zes meest voorkomende:

Fout 1 — Geen schriftelijke overeenkomst Zonder RC-overeenkomst heb je bij een belastingcontrole geen been om op te staan. De inspecteur kan de schuld als uitdeling aanmerken. Een standaard RC-overeenkomst opstellen kost 30 minuten, maar veel DGA's slaan het over.

Fout 2 — Geen rente berekenen Ook al betaal je de rente niet daadwerkelijk (maar boek je het bij op de RC-schuld), je moet rente berekenen en verantwoorden. De BV heeft een vordering op jou en die vordering groeit met rente. De Belastingdienst kan anders een fictieve rente corrigeren.

Fout 3 — Privé-uitgaven niet als RC boeken Een betaling met de zakelijke pas bij de supermarkt is geen bedrijfskosten — het is een RC-opname. Boek je het als kosten, dan is het een onterechte aftrekpost voor de VPB en een verkapte uitdeling.

Fout 4 — Het RC-saldo negeren tot de jaarafsluiting DGA's die pas bij het opstellen van de jaarrekening naar hun RC-saldo kijken, ontdekken regelmatig dat het saldo veel hoger is dan verwacht. Dan is er geen tijd meer om bij te sturen voor de peildatum van 31 december.

Fout 5 — Aflossen door salarisverhoging op papier Sommige DGA's proberen de RC-schuld te verlagen door achteraf het DGA-salaris te verhogen en het "extra salaris" weg te strepen tegen de RC-schuld. De Belastingdienst accepteert dit niet als er geen daadwerkelijke loonheffing is afgedragen.

Fout 6 — De €500.000-grens overschrijden Sinds de Wet excessief lenen is dit de duurste fout. Een RC-schuld van €600.000 op 31 december betekent direct €100.000 belastbaar inkomen in Box 2 — tot €33.000 extra belasting, zonder dat je geld hebt ontvangen.

FINEO voorkomt al deze fouten met automatische RC-tracking, renteberekening en saldo-waarschuwingen. Je hoeft er niet actief aan te denken — het systeem bewaakt het voor je.

Zit je RC-saldo te hoog? Er zijn vijf legale manieren om het voor de peildatum van 31 december te verlagen:

Strategie 1 — Dividend uitkeren en verrekenen De BV keert dividend uit aan jou als aandeelhouder. In plaats van het bedrag over te maken, wordt het verrekend met je RC-schuld. Je betaalt wel Box 2-belasting (24,5% tot €67.000, daarboven 33%), maar de RC-schuld daalt. Voorwaarde: de BV moet een uitkeringstoets (balans- en liquiditeitstoets) doorstaan.

Strategie 2 — Privévermogen inbrengen Heb je privévermogen (spaarrekening, beleggingen)? Dan kun je dit storten op de zakelijke rekening ter aflossing van de RC-schuld. Het is het simpelst, maar vereist dat je over voldoende privémiddelen beschikt.

Strategie 3 — Salaris verhogen (structureel) Een hoger DGA-salaris verlaagt niet direct de RC-schuld, maar vergroot je afloscapaciteit en het netto-bedrag dat je naar de BV kunt terugbetalen. Dit werkt alleen structureel — een tijdelijke verhoging in december overtuigt de inspecteur niet.

Strategie 4 — Zakelijk goed overdragen aan de BV Bezit je privé een zakelijk relevant goed (auto, apparatuur, intellectueel eigendom)? Je kunt dit tegen marktwaarde inbrengen in de BV, waarmee je RC-schuld daalt. Laat de marktwaarde taxeren om discussie met de Belastingdienst te voorkomen.

Strategie 5 — Herfinancieren bij een bank Sluit een persoonlijke lening af bij een bank en gebruik de opbrengst om de RC-schuld af te lossen. De RC-schuld daalt, maar je hebt nu een bankschuld met rente en aflossingsverplichtingen. Dit is een noodoplossing, niet een structurele strategie.

Timing is cruciaal. Begin niet op 20 december met plannen. FINEO stuurt je in oktober een waarschuwing als je RC-saldo boven €400.000 staat, zodat je ruim de tijd hebt om bij te sturen. Het Adviescentrum berekent welke strategie in jouw situatie het meeste oplevert.

FINEO is de enige boekhoudsoftware in Nederland die de rekening-courant DGA volledig automatiseert. Geen concurrent — niet Moneybird, niet Exact Online, niet Jortt — biedt vergelijkbare functionaliteit.

Zo werkt het:

Automatische herkenning van RC-transacties Finn, de AI-categorisatie-agent, herkent transacties die een RC-mutatie zijn. Een privé-aankoop met de zakelijke pas, een terugbetaling vanaf je privérekening, een verzekeringspremie die de BV voor jou betaalt — Finn boekt het automatisch op de RC-grootboekrekening.

Real-time RC-dashboard In je FINEO-dashboard zie je op elk moment je actuele RC-stand: huidige saldo, mutaties deze maand, lopende rente en de afstand tot de €500.000-grens. Geen verrassingen meer aan het eind van het jaar.

Automatische renteberekening FINEO berekent per kwartaal de rente over je gemiddelde RC-saldo, op basis van het rentepercentage in je RC-overeenkomst (of een marktconforme standaard). De rente wordt automatisch geboekt als opbrengst voor de BV.

Waarschuwingen op drie niveaus - Geel (RC-saldo boven €300.000): informatief signaal - Oranje (RC-saldo boven €400.000): actieadvies via het Adviescentrum - Rood (RC-saldo boven €475.000): urgent — onmiddellijke actie nodig

Jaarlijkse RC-rapportage Rosa genereert automatisch een RC-overzicht als bijlage bij de jaarrekening: beginsaldo, alle mutaties, eindsaldo, berekende rente en de toets aan de Wet excessief lenen.

Bij het Volledig pakket (€99/mnd) en hoger controleert een reviewer de RC-positie. Bij het Zelf doen-pakket (€15/mnd) doe je de controle zelf, maar de automatische categorisering en waarschuwingen werken in alle pakketten.

Geen enkel ander boekhoudpakket in Nederland bewaakt je RC-saldo, berekent automatisch rente, en waarschuwt je voor de €500.000-grens. Dat is het verschil tussen software die boekt en software die meedenkt.